Gl├╝ten ve Zararlar─▒ Nedir ?

Son bir ka├ž y─▒ld─▒r g├╝nl├╝k olarak t├╝ketti─čimiz bir ├žok g─▒dan─▒n i├žerisinde Gl├╝ten Ad─▒nda bir madde oldu─čunu ve bu maddenin baz─▒ durumlarda ├žok zararl─▒ oldu─čunu ├Â─črendik. ├ľyle ki her ge├žen g├╝n yap─▒lan bilimsel ara┼čt─▒rmalar Gl├╝ten ad─▒ verilen bu maddenin bir ├žok farkl─▒ rahats─▒zl─▒─č─▒na yol a├žt─▒─č─▒n─▒ g├Âsteriyor. Bug├╝n sizlerle Gluten ve zararlar─▒ konusunda bilgilendirmek istiyorum.

Gl├╝ten Nedir ?

gluten-ve-zararlari-nelerdir-2

Gl├╝ten ─░ngilizce k├Âkenli bir kelimedir ve k├Âkeni “”Glue” dur ve┬á yap─▒┼čt─▒r─▒c─▒ di─čer bir de─či┼čle tutkal anlam─▒na gelir.

Gluten bir protein ├že┼čididir. Ad─▒n─▒n tutkaldan gelmi┼č olmas─▒n─▒n nedeni saf halindeyken tutkal benzeri yap─▒┼čkan bir yap─▒ya sahip olmas─▒d─▒r. Gl├╝ten, bu─čday,arpa, ├žavdar ve kavuzlu bu─čday─▒n i├žerisinde bulunur.

Bu tah─▒llar g├╝n├╝m├╝zde sofralar─▒m─▒zda t├╝ketti─čimiz bir ├žok g─▒dan─▒n i├žerisinde bulunmaktad─▒r. ├ľzellikle bu─čday unu ile yap─▒lan ekmek ve ekmek t├╝revi g─▒dalar─▒n pi┼čti─či zaman lastiksi sak─▒z gibi olmalar─▒na neden olan ┼čey gl├╝ten ad─▒ verilen┬á bu proteindir.

En Y├╝ksek Miktarda Gl├╝ten i├žeren Besinler Nelerdir ?

gluten-ve-zararlari-nelerdir-3

Bu─čday, Kavuzlu bu─čday, ├çavdar ve arpan─▒n┬á kendilerinin yan─▒ s─▒ra en y├╝ksek miktarda Gl├╝ten i├žeren besinler

  • Ekmek
  • Lava┼č
  • Pide
  • Makarna
  • Eri┼čte
  • ─░rmik
  • Kepek
  • Bulgur
  • Kahvalt─▒l─▒k gevrekler
  • Arpadan ├╝retilen Malt i├žecekler ( ├ľr. Bira )
  • Po─ča├ža ,
  • Simit,
  • A├žma ,
  • B├Ârek,
  • Kek,
  • Pasta
  • Turta (tart)
  • Kurabiye ve benzeri unlu g─▒dalar
  • ├çatal , Kraker, galeta,grisini gibi g─▒dalarda da gl├╝ten vard─▒r sert ve yap─▒┼čkan sak─▒z dolusu olmayan yap─▒lar─▒na aldanmay─▒n
  • Bisk├╝viler
  • Bar ├çikolatalar
  • ─░┼členmi┼č et (salam,sucuk vb )
  • ─░┼členmi┼č Et suyu ( Bulyon )
  • Paketli m─▒s─▒r cipsleri ve patates k─▒zartmas─▒ cipsleri ve benzerleri
  • Baharat kar─▒┼č─▒mlar─▒
  • Haz─▒r ├çorbalar ve ├žorba har├žlar─▒
  • Haz─▒r har├žlar
  • Tam dam─▒t─▒lmam─▒┼č ve tad─▒ benzetilmi┼č sirkler .
  • Sak─▒zlar
  • ┼čeker (gl├╝tensiz sak─▒zlar da mevcuttur).
  • Soya sosu,
  • salata soslar─▒
  • Soslu kuru yemi┼čler
  • ─░┼členmi┼č ya─člar

Yukar─▒da payla┼čt─▒─č─▒m┬á g─▒dalar─▒n yan─▒ s─▒ra i┼členmi┼č bir ├žok g─▒da da bu─čday kullan─▒l─▒r. Yukar─▒da belirtilen g─▒dalar─▒n baz─▒lar─▒ gl├╝tensiz olarak da ├╝retilmektedir.

Gl├╝ten Zararl─▒ m─▒d─▒r ?

Gl├╝ten Ailesinin en ba┼čta gelen ├╝yeleri Gliadin ve Glutenin dir. Bu tah─▒l ├╝r├╝nlerinin i├žerisinde bulunan Gliadin insan v├╝cudu a├ž─▒s─▒ndan en fazla olumuz etki yaratan─▒’d─▒r.

Her insan gl├╝ten’den olumsuz etkilenmez yani gl├╝ten herinsan i├žin zararl─▒d─▒r demek do─čru de─čildir. Fakat ├ľzellikle ├ç├Âlyak hastalar─▒n─▒n Gl├╝ten i├žeren g─▒dalar t├╝ketmeleri ciddi sa─čl─▒k sorunlar─▒na yol a├žabilir.

├ç├Âlyak hastalar─▒n─▒n yan─▒ s─▒ra Gl├╝ten Intolerans─▒ (Gl├╝ten Duyarl─▒l─▒─č─▒)┬á ve Bu─čday alerjisi┬á olan insanlar─▒n G├╝ten i├žeren g─▒dalar─▒ t├╝ketmekten ka├ž─▒nmalar─▒ gerekir.

├ç├Âlyak Hastal─▒─č─▒ Nedir ?

├ç├Âlyak bir Otoimmun bozukluktur ve ciddi bir rahats─▒zl─▒kt─▒r. Semptomlar─▒ farkl─▒ rahats─▒zl─▒klar gibi g├Âr├╝nmesi dolay─▒s─▒ ile ├ç├Âlyak hastas─▒ olan insanlar─▒n yakla┼č─▒k %80ÔÇÖi bu hastal─▒─ča sahip olduklar─▒ndan habersizdir. Uzmanlar─▒n tahminine g├Âre insanlar─▒n yakla┼č─▒k %1 i ├ç├Âlyak hastas─▒d─▒r

├ç├Âlyak hastal─▒─č─▒na sahip olan insanlar─▒n ba─č─▒┼č─▒kl─▒k sistemleri, v├╝cuda g─▒da ile giren gl├╝ten’i yabanc─▒ bir istilac─▒ olarak alg─▒lar. Bu istilac─▒y─▒ v├╝cuttan atmak i├žin gl├╝tene sald─▒r─▒r. Bu asl─▒nda bir v├╝cudun do─čal bir korunma refleksidir fakat Gl├╝ten’e sald─▒r─▒rken ayn─▒ zamanda ba─č─▒rsaklar─▒ kaplayan h├╝crelere de sald─▒r─▒r.

Bu sald─▒r─▒ ba─č─▒rsa─č─▒ korumak i├žin kaplayan h├╝crelere zarar verir. Ba─č─▒rsak duvar─▒n─▒n zarar g├Ârmesi kans─▒zl─▒─ča ( anemi) , besin eksikli─čine, ciddi sindirim bozukluklar─▒na ve buna ba─čl─▒ bir├žok ciddi┬á hastal─▒─ča yol a├žabilir.

├ç├Âlyak Hastal─▒─č─▒n─▒n Belirtileri Nelerdir ?

├ç├Âlyak hastal─▒─č─▒n─▒n en ├Ânde gelen belirtileri sindirim organlar─▒nda rahats─▒zl─▒klar─▒d─▒r,

  • d─▒┼čk─▒n─▒n normalden daha k├Ât├╝ kokmas─▒
  • ince ba─č─▒rsak bozukluklar─▒,
  • ┼či┼čkinlik,
  • ishal,
  • kab─▒zl─▒k,
  • nedensiz kilo kayb─▒ ,
  • ba┼č a─čr─▒s─▒,
  • yorgunluk,
  • deri d├Âk├╝nt├╝leri,
  • depresyon .

Bu belirtilerin ├žo─ču sindirim sistemi organlar─▒ ile ilgilidir ama belirtti─čimiz gibi ├ž├Âlyak hastas─▒ olan baz─▒ insanlarda yorgunluk ve anemi gibi semptomlar ortaya ├ž─▒kar. Bu nedenle ├ž├Âlyak hastal─▒─č─▒n─▒n te┼čhis edilmesi bazen zor olabilir.

Gluten ─░ntolerans─▒ Nedir ?

Bir├žok insan, ├ž├Âlyak hastas─▒ olmamas─▒na ra─čmen glutene kar┼č─▒ hassast─▒r.

├ç├Âlyak d─▒┼č─▒ gl├╝ten intolerans─▒n─▒n kesin bir tan─▒m─▒ hen├╝z koyulamam─▒┼čt─▒r. Glu├╝en Intolerans─▒ Te┼čhisi, hastan─▒n ├ž├Âlyak hastas─▒ ve glutene alerjisi olmamas─▒na ra─čmen gl├╝tene olumsuz tepki vermesi ├╝zerine koyulmaktad─▒r.

Belirtilerin farkl─▒ rahats─▒zl─▒klara benzerli─či ve tan─▒m─▒n kesin olarak koyulamamas─▒ nedeni ile Kesin olmamakla birlikte uzmanlar insanlar─▒n yakla┼č─▒k┬á %13 e kadar─▒n─▒n ├╝n├╝n ├ž├Âlyak d─▒┼č─▒ gluten hassasiyeti olabilece─čini tahmin etmekteler.

Gluten duyarl─▒l─▒─č─▒n─▒n belirtileri┬á Nelerdir ?

Gl├╝ten ─░├žermeyen Tah─▒llar Nelerdir ?

gluten-ve-zararlari-nelerdir-4

├çok az tah─▒l ve tohum ├že┼čidi gl├╝ten i├žermez.

  • Amarant
  • Ararot
  • Dar─▒
  • Karabu─čday
  • Keten
  • Kinoa
  • M─▒s─▒r
  • Beyaz Pirin├ž
  • S├╝p├╝rge dar─▒s─▒
  • Tapyoka
  • Yulaf ( Yulaf do─čal olarak gl├╝tensizdir fakat i┼čenndikten sonra gl├╝ten i├žerebilir. Bu sebepten dolay─▒ ÔÇťglutensizÔÇŁ etiketini ta┼č─▒yan ├╝r├╝nleri t├╝ketmekteye gayret etmeliyiz.

Gluten i├žermeyen G─▒dalar Nelerdir ?
Gluten i├žermeyen bir├žok yiyecek mevcuttur

  • Mantar
  • K─▒rm─▒z─▒ Et
  • Tavuk eti
  • Bal─▒k ve di─čer deniz ├╝r├╝nleri
  • Yumurta
  • S├╝t
  • Peynir
  • yo─čurt
  • Meyveler
  • Sebzeler
  • Bakliyatlar
  • Sert kabuklu kuru yemi┼čler
  • Tereya─č
  • Saf S─▒zma Zeytinya─č

Glutensiz Beslenme Faydal─▒ m─▒d─▒r , Glutensiz Beslenme Nas─▒l Olur ?

Glutensiz beslenmenin herhangi bir zarar─▒ yoktur . Herhangi bir ┼čekilde gl├╝ten ─░ntolerans─▒n─▒z, ├ž├Âlyak rahats─▒zl─▒─č─▒n─▒z yada Gl├╝ten alerjiniz yoksa bile sindirime yard─▒m edecek ┼čekilde gl├╝tensiz beslenmenin ya┼čam kalitenizi artt─▒ran faydalar─▒ vard─▒r.

G├╝n├╝m├╝zde gl├╝tensiz beslenmek t├╝ketece─čimiz g─▒dalar─▒ se├žmezsek ├žok zordur.┬á├ľncelikle t├╝ketece─činiz g─▒dalar─▒n etiketlerini okumak gerekmktedir. Tabi d─▒┼čar─▒dan beslenme durumunda gl├╝tensiz besleniyor olman─▒z┬á ne yaz─▒k ki size verilecek olan bilginin do─črulu─ču ile s─▒n─▒rl─▒d─▒r.

M├╝mk├╝n oldu─čunca yukar─▒da sizlerle payla┼čt─▒─č─▒m i┼členmemi┼č, do─čal ve sa─čl─▒kl─▒ g─▒dalar─▒ t├╝ketmeniz ├Âncelik ta┼č─▒maktad─▒r.

SA─×LIK ─░LE ─░LG─░L─░ D─░─×ER FAYDALI YAZILARI OKUMAK ─░├ç─░N HEMEN TIKLAYIN…

Sa─čl─▒kl─▒ g├╝nler dilerim

 

Benzer yaz─▒lar

Bir cevap yaz─▒n

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.